महिंद्रा म्हणतात ‘AI’ हे प्रतिभावंत बालक

 महिंद्रा म्हणतात: ‘AI’ हे प्रतिभावंत बालक – पण

 मार्गदर्शन आवश्यक

AI हे भविष्याचे तेजस्वी रूप आहे, पण त्याचा योग्य वापर होण्यासाठी मार्गदर्शन गरजेचे आहे – असं Tech Mahindra चे अध्यक्ष आनंद महिंद्रा सांगतात. या लेखात जाणून घ्या, हे विधान आजच्या AI जगतात किती अर्थपूर्ण ठरतंय.

भूमिका:

AI (Artificial Intelligence) ही संकल्पना आपल्या जीवनात हळूहळू नव्हे, तर वेगाने मूळ धरत आहे. Tech Mahindra चे अध्यक्ष आनंद महिंद्रा यांनी नुकतेच AI विषयी एक सुंदर उपमा वापरली –

"AI is like a child prodigy born in a library – full of potential, but needing guidance."

या एका वाक्यातून, त्यांनी आजच्या AI विकासातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा उचलला आहे – ‘मार्गदर्शन’.

---

1️⃣ AI म्हणजे काय?

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) म्हणजे संगणकीय प्रणाली जिच्यामध्ये मानवसमान निर्णय घेण्याची, शिकण्याची आणि संवाद साधण्याची क्षमता असते. AI आता आरोग्य, शिक्षण, उद्योग, अगदी शेतीसुद्धा व्यापून टाकत आहे.

👉 अधिक वाचा: आजचे Tech/AI अपडेट – प्रभावी दृष्टिकोनातून

---

2️⃣ महिंद्रांचा दृष्टिकोन – ‘Prodigy in a Library’

AI एक प्रतिभावंत मुलासारखं आहे, ज्याच्याकडे अफाट माहिती व क्षमता आहे, पण जर त्याला योग्य मार्गदर्शन दिलं नाही तर:

• तो चुकीच्या मार्गाला लागू शकतो.

• त्याचा गैरवापर होऊ शकतो (deepfake, misinformation).

• तो नैतिकतेच्या बाहेर जाऊ शकतो.

---

3️⃣ मार्गदर्शन का आवश्यक आहे?

🔹 AI म्हणजे शस्त्रासारखं – जे हातात असेल त्यावर त्याचा वापर अवलंबून असतो.
🔹 जर AI चा वापर फक्त नफ्यासाठी केला गेला, तर सामाजिक विषमता वाढेल.
🔹 त्याचप्रमाणे, त्याच्यावर नियंत्रण नसेल तर सुरक्षा, प्रायव्हसी, शिक्षणावर धोका निर्माण होतो.

---

4️⃣ AI चा योग्य वापर करण्याचे मार्ग

मार्गदर्शनाचे क्षेत्र	काय करावे?
शिक्षण	विद्यार्थ्यांना AI टूल्सचा नैतिक व शैक्षणिक वापर शिकवा
नियम व कायदे	AI वापरावर पारदर्शक नियम, IT कायदे आवश्यक
नैतिक प्रशिक्षण	AI मॉडेल्सना bias विरहित करण्यासाठी मूल्याधारित शिक्षण
भविष्यासाठी नियोजन	AI आणि मानवी कामगार यांच्यात समतोल राखणे आवश्यक

---

5️⃣ भारतात AI चा वापर – एक ओळख

🔸 भारत सरकारने 'IndiaAI Mission' अंतर्गत लाखो विद्यार्थ्यांना AI शिक्षण देण्याचा संकल्प केला आहे.
🔸 Maharashtra, Karnataka, Telangana यांसारख्या राज्यांनी AI स्टार्टअप्ससाठी धोरणं आणली आहेत.
🔸 Jio, TCS, Infosys, Wipro यांसारख्या कंपन्या AI तंत्रज्ञानामध्ये गुंतवणूक करत आहेत.

---

6️⃣ महिंद्रांची ही तुलना का महत्त्वाची आहे?

महिंद्रांच्या वक्तव्यातून एक गोष्ट स्पष्ट होते –
AI चं भविष्य उज्वल आहे, पण मूल्य आणि विवेकबुद्धी शिवाय ते धोकादायक ठरू शकते.

त्यामुळेच त्यांनी म्हटलं की,

"AI needs to be nurtured and guided like a child prodigy."

---

7️⃣ मार्गदर्शन करणारे कोण असावं?

• शासन – कायदे व नियम ठरवणारे

• शिक्षक व पालक – विद्यार्थ्यांना योग्य दिशेने घडवणारे

• AI वैज्ञानिक – मॉडेल तयार करताना नैतिकता लक्षात घेणारे

• सामान्य जनता – विचारपूर्वक वापर करणारी

निष्कर्ष:

AI एक प्रतिभावंत, जागृत, आणि क्षमतेने परिपूर्ण संकल्पना आहे. पण जर आपण त्याला मार्गदर्शन, नैतिकता, आणि नियमांचं शिस्तबद्ध बाळकडू दिलं नाही, तर ती संकल्पना अपयशाची नांदी ठरू शकते.

❝ AI एक शक्तिशाली तलवार आहे. तिचा वापर ज्ञानप्रसारासाठी व्हावा, शत्रू निर्माण करण्यासाठी नव्हे. ❞

---

📣 तुम्ही काय विचार करता?

AI बद्दल तुमच्या भावना, शंका किंवा अनुभव आम्हाला खाली कमेंटमध्ये जरूर सांगा.